Zatrudnienie obywatela Ukrainy przez innego obywatela Ukrainy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) po wejściu w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. (tzw. ustawy wygaszającej) uległo istotnym zmianom proceduralnym i interpretacyjnym.
Najważniejsze informacje dotyczące nowych zasad obowiązujących od 5 marca 2026 r:
Czy pracodawca (JDG) musi posiadać zameldowanie na pobyt stały?
To obecnie najbardziej kontrowersyjny i kluczowy punkt nowych przepisów.
Znowelizowane przepisy (art. 2 pkt 6 ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom) definiują „polski podmiot powierzający pracę” jako taki, który ma miejsce pobytu stałego na terytorium RP (w przypadku osób fizycznych prowadzących JDG).
Według aktualnej, restrykcyjnej interpretacji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz większości Urzędów Pracy, termin „miejsce pobytu stałego” jest utożsamiany z zameldowaniem na pobyt stały.
Co to oznacza w praktyce?
Obywatele Ukrainy przebywający w Polsce na podstawie ochrony czasowej (status UKR) lub zezwolenia na pobyt czasowy zazwyczaj nie mogą uzyskać zameldowania na pobyt stały (jest ono zastrzeżone dla osób z prawem stałego pobytu, np. rezydentów długoterminowych UE). W efekcie wiele Urzędów Pracy odmawia przyjmowania powiadomień o zatrudnieniu od takich przedsiębiorców.
Jest natomiast jeden ważny szczegól. Jeśli pracodawca chce zatrudnić osobę, która jest zwolniona z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (i nie wymaga również powiadomienia), to wymóg posiadania przez pracodawcę „miejsca pobytu stałego” (zameldowania) nie ma zastosowania.
Kogo możesz zatrudnić bez posidania miejsca pobytu stałego?
Lista osób, które możesz zatrudnić bez konieczności przechodzenia przez procedury w Urzędzie Pracy:
- Studenci studiów stacjonarnych w Polsce (posiadający wizę studencką lub kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy” wydaną na studia).
- Absolwenci polskich szkół ponadpodstawowych (np. liceów, techników) lub stacjonarnych studiów wyższych (nawet jeśli nie są już studentami).
- Posiadacze zezwolenia na pobyt stały w Polsce.
- Posiadacze zezwolenia na pobyt Rezydenta długoterminowego UE (wydane przez Polskę).
- Małżonkowie obywateli polskich (posiadający zezwolenie na pobyt czasowy wydane w celu połączenia z rodziną).
- Posiadacze Karty Polaka.
Co się zmieniło w procesie zatrudniania?
Mimo wygaszenia części specustawy, uproszczony system zatrudniania na podstawie powiadomienia został zachowany i przeniesiony do ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, ale z nowymi wymogami:
Skrócenie terminu – pracodawca musi wysłać powiadomienie przez portal praca.gov.pl w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy (wcześniej było to 14 dni).
Obowiązek ponownego powiadomienia – pracodawca musi złożyć nowe powiadomienie (również w ciągu 7 dni), jeśli zmienią się kluczowe warunki pracy:
- rodzaj umowy,
- stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy,
- zmniejszenie wymiaru czasu pracy (etatu) lub liczby godzin,
- obniżenie stawki wynagrodzenia.
Kary za brak zgłoszenia – wprowadzono grzywny za niedopełnienie obowiązku powiadomienia w wysokości od 1000 zł do 3000 zł.
Sytuacja pracownika (Obywatela Ukrainy)
Ochrona czasowa (Status UKR) – została przedłużona do 4 marca 2027 r. Osoby z tym statusem mają pełny dostęp do rynku pracy, pod warunkiem złożenia przez pracodawcę wspomnianego powiadomienia.
Okres przejściowy (3 lata) – obywatele Ukrainy, którzy przebywają w Polsce legalnie, ale nie posiadają statusu UKR (np. są na wizach lub pobycie czasowym), również mogą być zatrudniani na podstawie powiadomienia przez najbliższe 3 lata (do 4 marca 2029 r).
